Жамият фаолиятининг асосий вазифалари, йўналишлари ва мақсадлари

КОРХОНАНИНГ АСОСИЙ ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ФАОЛИЯТИ

Ун ва ёрма саноати агросаноат мажмуасининг ижтимоий аҳамиятга эга тармоқларидан биридир. Ундан тайёрланган нон, нон, макарон, ёрма ва қандолат маҳсулотлари аҳоли орасида катта талабга эга. Мамлакатда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг асосий мезони бу – аҳоли ва саноатни, донни қайта ишлаш маҳсулотлари билан барқарор таъминлашдир. Республикада унни майдалаш саноати учун хомашё салоҳияти ҳар йили ҳар хил турдаги ун ишлаб чиқариш ва нон, қандолатчилик ва макарон саноати эҳтиёжларини қондириш учун етарли. Маълумотларга кўра, Республикада истеъмол саватининг меъёрлари бўйича ун ва дон маҳсулотларини истеъмол қилиш бир кишига йилига 160,0–170,0 кг ни ташкил қилади. Нон маҳсулотлари истеъмол қилиш таркибида энг катта қисмини нон ва нон маҳсулотлари, сўнгра макарон ва дон маҳсулотлари эгаллайди. Сўнгги йилларда ун бозорида ўз ассортиментини кенгайтириш тенденцияси кузатилмоқда ва диетада микроелементлар етишмаслиги, шу жумладан камқонлик сабабли касалликларнинг олдини олиш мақсадида нон ва нон маҳсулотларини оммавий ассортиментда ишлаб чиқариш учун энг юқори ва биринчи навли бойитилган ун ишлаб чиқаришни кўпайтириш кутилмоқда. Ҳозирги кунда ҳар бир хўжалик раҳбари, муҳандис, мутахассис, ишчи-ходимга хомашё, маҳсулот сифати ва унинг яхшиланиши ҳақида жиддий талабларни кўндаланг қўймоқда.

     Маҳсулотларни сақлаш ва қайта ишлаш мутахассислари томонидан назарий билим ва амалий тажрибаларни чуқур ўзлаштириш давр талабига айланганлигини дунё тажрибалари кўрсатмоқда. Фан ва техникани шиддатли равишда ривожланиши ишлаб чиқаришни автоматлаштириш, технологияларини мукаммаллашуви, сифатга бўлган талабларни ошириб, олинган ҳосилни сақлаш ва уни қайта ишлашда технологияни янги усулларини қўллаш ишлаб чиқариш талабига айланмоқда. Бу йўналишда курсни чуқур ўқиш, ўрганиш, мукаммал билиш муҳим долзарибликни касб этади. “Донни сақлаш ва қайта ишлаш технологияси” фани дон маҳсулотларини сақлаш ва қайта ишлаш жараёнида маҳсулот сифатини ошириш, дон хомашё ресурсларидан оқилона фойдаланиш, инновацион технологияларни ишлаб чиқариш тизимида кенг қўллаш афзалликлари ва сифатли маҳсулот ишлаб чиқариш асосларини ёритиб беради.

Республикада ун-ёрма саноатининг хомашё базаси етарли даражада шаклланганлиги донларни қайта ишлаш ҳажмини кўпайтиришга имкон беради. Шу билан бирга, мамлакат ун заводлари томонидан юқори технологик ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш коэффициентини ошириш (0,7–0,9) ишлаб чиқариш рентабеллигини сезиларли кўтарилишига олиб келади.

Собиқ Воровский номидаги 1909-йил Тошкентда қурилган кунлик қуввати 150 тоннали тегирмон. 1920-йил електрлаштрилган
("Ғалла-алтег" АЖ ни 110 йиллиги. Олдинги кўриниши).

 

"G'alla-alteg" АЖ тарихи

"G’alla-Alteg" АЖ тарихи 1909 йилдан бошланади. У даврда ушбу корхона бутун Ўрта Осиёдаги механизациялаштирилган, ака-ука Кричигинлар томонидан асос солинган ягона тегирмон эди. Тегирмоннинг дастлабки ишлаб чиқариш ва ёрдамчи қуввати 60 тонна донни суткасига қайта ишларди. Бу пайтда асосан қўл меҳнати орқали (ун ташиш, қопларни тикиш) ишлар амалга оширилган. Тегирмонда қўшимча ва ёрдамчи хизматлар йўлга қўйилмаган, тайёр маҳсулотлар кўчаларда сақланар, қоплар ишчи кучи ва аравалар ёрдамида ташиларди.

Кейинчалик Октябр революциясидан кейин тегирмон давлат корхонасига айлантирилиб, ишчилар қўлига ўтди. 1925 йилда тегирмон қайта таъмирланиб, ишлаб чиқариш қуввати суткасига 220 тоннагача етди. 1937 йилда тегирмонда тайёр маҳсулот омбори қурилди, янги технологик ускуналар ўрнатилиб, ишлаб чиқариш қуввати 324 тоннагача етди. 1941 йилгача дон тегирмонга (гужевой) транспорт орқали ортиларди, шу йили ҳажми 600 тоннали дон омбори қуриб битказилди. 1959 йилда дон тозалаш бўлими қайта таъмирланиб, пневмотранспортга ўтказилди. 1967 йилда Республикада биринчи бўлиб унни қопсиз сақлаш ва чиқариш йўлга қўйилган.

Ҳажми 12.0 минг тоннали 6 қаватли унни қопсиз сақлаш цехи қурилди. Тегирмонда унни цехга ташиш ҳаво транспорт(волокуша) орқали йўлга қўйилди. 1972 йилда ҳажми 27.0 минг тонна бўлган элеватор қурилиб, ишчи бино 7 қаватдан иборат бўлиб, темир бетондан ишланган, автоматизацияланган, 3 корпусдан ташкил топган.

Аҳолининг унга бўлган талаби ошганлиги сабабли тегирмон 1976 – 1977 йилларда қайта таъмирланди. 1980 йилга келиб ун тортиш бўлимига ишлаб чиқариш қуввати 150 тонна бўлган 3 секция ишга туширилди. Шунингдек, корхона қайта таъмирланди.

1984 йилда тегирмондаги ЗРМ русумли элаклар Зрш га, совуриш-элаш ускуналари БСО га алмаштирилди.

1982 йилдан бошлаб макарон унини ишлаб чиқариш йўлга қўйилди, шунингдек ҳажми 460 тоннага тенг бўлган металл бункерлар қуриб битказилди.

1989 йилда маҳсулотларни қадоқлаш сехи қайта таъмирланиб, А5-АФЛ, А5-БУА русумли автоматлаштирилган қадоқлаш ускуналари ўрнатилди.

1995 йил октябр ойидан бошлаб корхона "Одил – Дон" деб номланди. 1998 йил январ ойидан эса "Ғалла – Алтег" ОАЖ га ўзгартирилди. 2002 йил ноябр ойида омихта-ем цехи ишга туширилди. Ўзбекистон Республикаси "Акциядорлик жамиятлари акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги 2014 йил 6 майдаги янги таҳрирдаги 370-сонли Қонунига, ҳамда Жамият акциядорларининг 2014 йил 5 сентябрдаги навбатдан ташқари умумий йиғилиш қарорига асосан Жамиятнинг номи "Ғалла-Алтег" очиқ акциядорлик жамиятидан "Ғалла-Алтег" акциядорлик жамияти деб қайта номланди.

Жамиятнинг "Вйбой" бўлими

"Вйбой" бўлимида ДВМ-50П русумли автомат тарозилар ўрнатилган бўлиб, ун тарозидан ўтиб қопларга 50 кг дан солинади. Сўнгра, қоплар тикилиб, тайёр маҳсулот омборига лентали транспортёр ёрдамида узатилади.

 

Унни қопсиз сақлаш бўлими

Унни қопсиз сақлаш бўлими 1967 йилда қурилган бўлиб, 6 қаватли ғиштдан қурилган бинодан иборат, ҳажми 1100 тоннага мўлжалланган. У ерда олий, И ва ИИ навли унлар сақланиб, қоплашга ва қопсиз ун ташувчи машиналар (мукавоз) га берилади. Цехдан ун тегирмон галереясидаги волокушалар (5 та) орқали нориялар ёрдамида 6-қаватга узатилади, у ердаги шнеклар ёрдамида навларига қараб силосларга жойлаштирилади. 3, 4 ва 5 - қаватларда унни сақлаш учун силослар ўрнатилган.

2-қаватда Д-3 дозаторлари ўрнатилган бўлиб, занжирли транспортёрлар ёрдамида ун нориялар орқали қоплаш ва автомукавозларга берилади. 1-қават автомукавозлар учун мўлжалланган бўлиб, тарозилар ва пулт бошқаруви мавжуд. Ун механик транспорт (нория) лар билан ташилади.

Булардан ташқари ун ҳажми 420 тонна бўлган металл бункерларда ҳам сақланиб, мукавозларга берилади. Манний ёрмаси ДВМ-50П русумли ускуна ёрдамида 70 кг дан қилиб қопланади, қолган қисми ДРК-И ускуналари ёрдамида 0,5-1 кг дан қадоқланади. Ҳосил бўлган кепаклар лентали транспортёр ёрдамида темир йўлга, силосларга узатилади.

Омихта-ем цехи

Корхонада 2002-йилда омихта-ем ишлаб чиқариш йўлга қўйилган, қуввати суткасига 30 тоннани ташкил етади.

У корхонада ҳосил бўлган 1 – 2 - категорияли чиқиндилардан ва қўшимча хом-ашёлардан фойдаланиб, ҳайвонлар учун озуқа тайёрланади.

 

Транспорт цехи

Корхонанинг алоҳида автопарки бўлиб, юк ташиш машиналарини таъмирлаш ишлари, автобуслар, автомашиналар, тепловозлар ёрдамида донли, кепакли, чиқиндили вагонлар жойлаштирилади.

Механик цех

Бу цехда ҳамма технологик ускуналар жорий ва капитал таъмирлаш ишлари олиб борилади. Цехда токарлик, шлифовка, фрезер, сварка-пайвандлаш ускуналари билан таъминланган.

 

Қозонхона

Қозонхона ғиштдан қурилган бино бўлиб, 2 та ДКВР 4/13 қозонлари ишлаб туради ва ишлаб чиқариш ҳамда турар жой биноларини иситиш учун сув ва буғ  билан таъминлайди. Қозонхона автоматик назорат системаси билан жиҳозланган.

 

Тайёр маҳсулот омбори

Тайёр маҳсулот омбори ғиштдан ишланган, ҳажми 1200 тоннали бўлиб, 1937 йилда қурилган. Қоплаш бўлимидан келаётган маҳсулотлар жойлаштирилиб, керак пайтда истеъмолчига юборилади.

 

Корхона элеваторининг технологик тавсифи

Элеватор – бу бутунлай механизациялашган дон омбори бўлиб, донни сақлаш, дастлабки ишлов бериш амалга оширилади. Бунда юқори самарадорлик билан донни сақлаш жараёни олиб борилади. Элеваторни асосий қисмлари силослар ҳисобланиб, бу корпуснинг мақсади донни йўқотишлар ва сифатини пасайиб кетишини олдини олади.

"G’alla-Alteg" ОАЖ да мавжуд элеваторнинг ҳажми 27.000 тонна бўлиб, 3 та силосли корпуслардан: 10.000 тонна, 10.000 тонна ва 7.000 тонна ҳажмга эга, шунингдек, ишчи бинода донни ташиш, дастлабки ишлов бериш ва тегирмонга узатиш учун ускуналар ўрнатилган.

Вертикал ҳолатда донларни аралаштириш учун И-100 русумли нориялар (5 та), горизонтал аралаштириш учун ЛТ-500 ва ЛТ-650 русумли лентали транспортёрлардан фойдаланилади. Темир йўл транспорти орқали элеваторга келаётган дон хоперлар орқали қабул қилувчи чуқур (яма) га келиб тушади, сўнгра, транспортёр орқали 1-норияга келиб тушади. Дон ДН-100 русумли тарозида тортилиб (2 та), бир қисми тозалашга, қолгани сақлаш учун силосларга тарқалади.

Тарозида тортилгандан кейин Вш-8 қайилтирилган (поворотный) трубалар орқали силосдан олдинги (надсепараторный) бункерларга келиб тушади, ундан буратлар ёрдамида йирик аралашмалар ажратиб олинади, кейин separator А1-БИС-100 ускунасида йирик, майда ва енгил аралашмалардан тозаланади.

Сепарациялангандан сўнг Зсш-20 русумли елакли separator ёрдамида йирик ва майда фраксияларга ажратилади (1-босқич). Кейинги босқичларда А1-БИС-100 ва А1-БЛС-100 ускуналарида дон тозаланади.

Дон тозалангач бункерларга берилади, помол партиялар тузилиб, лентали транспортёр ёрдамида дон массаси дон тозалаш бўлимига берилади.

Ҳаводаги чангни тозалаш ва нормал технологик жараён кечишини таъминлаш мақсадида дон тозалаш бўлими ва елеваторда аспирацион колонкалар ўрнатилган. Дон чиқиндилари ва майда фракциялар истеъмолчига темир йўл ва автотранспорт орқали узатилади.

 

Тегирмоннинг дон тозалаш бўлими тавсифи

Қисман тозаланган дон елеватордан 22-нория (ИИ-50) га берилиб, ундан буратларда йирик аралашмалардан тозаланади, сўнг, У1-БМП (4 та) магнит сепараторида металломагнит аралашмалардан тозаланади ва 27-норияга келиб тушади. Ундан А1-БЛС-16 сепараторига (2 та) келиб дон йирик, майда ва енгил аралашмалардан тозаланади. Сепаратордан Р3-БКТ тош ажратгич (1 та) ускуналарида mineral аралашмалардан тозаланади. Ундан А9-УТО-6 (4 та) ускунасида ёввойи ўсимлик уруғларидан тозаланади. Овсюг ажратгичлардан ўтган дон 29-норияга келиб тушади, ундан Р3-БАБ ҳаво сепаратори (3 та) га берилади, бу ускунада аеродинамик хусусиятлари билан фарқ қилувчи аралашмалардан тозаланиб, тош ажратгич ускуналарига келиб, ундан 13-норияга берилади. 13-нориядан дон массаси Ж9-БМА (4 та) дон ювиш ускуналарида ювилиб, ифлос, chang ва микроорганизмлардан тозаланади. Сиқиш колонкаларида дон кулдорлиги пасаяди. Ювишдан сўнг дон массаси А1-Бшу намловчи шнекларига келиб, у ерда иккинчи marta намланади. Шнеклардан ўтиб, И димлаш бункерига узатилади. Бу димлаш бункери иккита ҳажмли бўлиб, ҳар бири 80 тоннага мўлжалланган. И димлаш жараёнидан сўнг 85-шнек орқали 10-норияга берилади, 2-линиядан 83-шнек орқали 11-норияга берилади.

10 – 11-нориялар донни парли шнекларга узатади (2 та), сўнг ИИ димлаш бункерига берилади. Димлашдан сўнг 84-шнекга, ундан 15-норияга, сўнг магнит сепараторларга берилади. Магнит сепараторидан ўтган дон массаси Р3-БГО-8 (2 та) оқлаш ускунасига дон устини chang, муртак, попугидан тозаланади. Ундан 14-норияга тушиб, Зсш-20 сепараторида фраксияга ажратилади.

Майда фраксия назорат буратига келиб тушади. Сепаратордан СТ-125 русумли дуаспираторига келиб, енгил аралашмаларидан тозаланади. Дуаспираторлар донни 30 ва 32-норияларга узатиб беради. 30-нория 7А шнекка донни бериб, ундан 26-шнекка, сўнг И майдалаш системанинг ИИ секцияси учун мўлжалланган бункерга тушади. 32-нория донни 28-шнекка бериб, ундан 203-норияга, ундан еса И майдалаш системасининг ИИИ секцияси учун мўлжалланган бункерга тушади. Ускуналарда ҳосил бўлаётган чиқиндилар 25-норияга, ундан Д-100 русумли тарозиларга, ундан 42-шнек орқали 21-норияга ва чиқиндилар учун мўлжалланган бункерга берилади.

 

Ишлаб чиқариш техник лабораторияси ҳақида қисқача маълумот

Бу ерда келаётган ва қайта ишланган маҳсулотлар сифати, норма ва стандартларга жавоб бериш бермаслиги назорат қилинади. Мутахассислар донни қабул қилиш (ун-ёрмалар) истеъмолчига юборилаётган маҳсулотнинг санитарик ҳолати, ишлаб чиқарувчи сехларни ҳолати баҳоланади, талабларга жавоб бериши мунтазам назорат қилиб турилади.

Белгиланган матнни тинглаш учун қуйидаги тугмани босинг Powered by GSpeech